Pierwszy dzień jesieni – już jutro!

Pierwszy dzień jesieni – już jutro!

Pierwszy dzień Jesieni – pogodny

Jesień – gdyby zapytać o jej początek i koniec astronoma, udzieli precyzyjnej odpowiedzi, co do sekundy. Statystyczny przechodzień zna daty jej początku i końca. A specjalista od pogody zada pytanie: gdzie jest ta jesień i za pomocą jakich kryteriów określona?

Jesień astronomiczna rozpoczyna się w dniu równonocy jesiennej 23 września i trwa do przesilenia zimowego 22 grudnia. W okresie astronomicznej jesieni dni stają się coraz krótsze a noce dłuższe. W okresie tym, zawsze pod koniec października mamy do czynienia ze zmianą czasu z letniego na zimowy, przez co skokowo ubywa nam dnia, a właściwie to wieczoru.

Skracający się dzień i spędzanie przez wiele osób całej jasnej części doby w budynku jest często powodem złego samopoczucia, co ma związek ze zmniejszoną ilością promieniowania słonecznego docierającego do organizmu, a w rezultacie zmniejszoną ilością wytwarzanej witaminy D odpowiadającej za dobry nastrój.

Analizując termiczne pory roku, musimy pamiętać, że w przeciwieństwie do czterech astronomicznych, mówimy o ośmiu termicznych, jesień jest oddzielona od lata poleciem, a od zimy: przedzimiem.

Termiczna jesień w Polsce jest okresem, w którym średnie dobowe temperatury powietrza, określone na podstawie wieloletnich obserwacji, wahają się pomiędzy 10 – 5°C. Najwcześniej rozpoczyna się ona na północnym – wschodzie i w górach, tam jej początek często pokrywa się z rozpoczęcia się astronomicznej jesieni t.j. 23 września, najpóźniej zaś na Wyżynie Lubelskiej, Nizinie Śląskiej, Lubuskiej i Wielkopolskiej: około 10 października.

Podczas termicznej jesieni mogą zdarzać się zarówno dni cieplejsze, charakterystyczne dla polecia, jak i chłodniejsze. Te cieplejsze zazwyczaj zauważyć łatwiej, gdyż najwyższe temperatury występują w godzinach naszej aktywności. Jeśli w jesienny dzień temperatura w południe wyniesie około 18°C, a w nocy spadnie do 2°C, to większość z nas zapamięta taką dobę jako bardzo ciepłą, mimo że klimatolodzy zakwalifikują ją jako przeciętną.

W okresie jesiennym mogą również występować przymrozki.

Można dostrzec zależność, że w miarę oddalania się od granicy wschodniej średnia temperatura wzrasta, jednak różnice nie są znaczące. Najchłodniejszymi regionami są: Suwalszczyzna oraz góry ze średnią temperaturą poniżej 7°C. Południk 20°E, w pobliżu którego znajdują się Ostróda, Łowicz, Tomaszów Mazowiecki, Kraków, Zakopane)oddziela chłodniejszą część wschodnią Polski ze średnimi temperaturami 7-8°C od cieplejszej zachodniej, gdzie średnia temperatura waha się w granicach 8-9°C. Najcieplejszym regionem Polski jest Nizina Śląska i pobrzeże ze średnimi wartościami temperatury powyżej 9°C

Pierwsze dni astronomicznej jesieni, a termicznego polecia są zazwyczaj pogodne. Określane mianem złotej jesieni. Związane jest to ze zmniejszaniem się kontrastów termicznych między południem a północą kontynentu oraz oddawaniem ciepła zmagazynowanego w okresie letnim w oceanie. Ogólnie piękny okres: ciepło, słonecznie, kolorowe – te żółknące liście. Szkoda tylko, że każdy kolejny dzień jest krótszy.

W drugiej części jesieni astronomicznej pogoda się zmienia. Temperatura już jest niska na tyle, że trzeba wyciągać z szaf cieplejsze swetry i kurtki. Zmienia się także charakter opadów. Rzadziej występują burze, za to częściej mamy zjawisko mżawki, czy całodziennego albo i kilkudniowego ciągłego deszczu o niewielkiej intensywności. W takich dniach, gdy temperatura oscyluje około 7-8°C, a dodatkowo występuje dość silny wiatr, na świeżym powietrzu jest naprawdę nieprzyjemnie. Mówimy wtedy o szarugach jesiennych.

W okresie jesiennym najmniejsze opady obserwuje się w centrum kraju. Ich wielkość wzrasta wraz z oddalaniem się na północ i południe od środkowej Polski.

W okresie od września do grudnia najmniej dni pogodnych, czyli takich, podczas których na niebie obserwujemy najwyżej pojedyncze chmury, jest na północy: poniżej 10, najwięcej zaś na Wyżynie Lubelskiej powyżej 15, pozostały obszar kraju osiąga wartości 10-15 dni pogodnych (z wyłączeniem wysokich partii gór). Liczba dni pochmurnych, gdy całe lub prawie całe niebo pokryte jest chmurami, jest wyrównana w całym kraju i oscyluje w granicach 40 dni. Pozostałe dni, nazywane chmurnymi, charakteryzuje częściowe zachmurzenie.

Oprócz zachmurzenia, warto też zwrócić uwagę na często zdarzające się jesienią mgły. Co prawda latem też nie jest to rzadkie zjawisko, ale trwa zazwyczaj kilka porannych godzin i występuje lokalnie, a jego powodem są duże dobowe kontrasty temperatury. Natomiast jesienią mgła może zalegać kilka dni nad dużym obszarem, a jej przyczyną jest napływ wilgotnego ciepłego powietrza nad już silnie wychłodzony obszar,

Jako ciekawostkę, można jeszcze podkreślić, że nie ma zgody, co do określenia które miesiące są jesiennymi. Klimatyczna jesień jest definiowana jako okres: wrzesień, październik, listopad na wschodzie Europy oraz jako: październik, listopad, grudzień na zachodzie Europy. Różnica ta wbrew pozorom nie jest pozostałością wschodnio- i zachodnioeuropejskiej szkoły klimatologicznej, ale ma uzasadnienie przyrodnicze w postaci odległości od Atlantyku, który działa jak wielki zasobnik ciepła, a tym samym opóźnia zmiany temperatury w stosunku do położonych z dala od wybrzeża obszarów lądowych.

A Polska? Jak pod wieloma innymi względami, na pograniczu. Tym razem, między strefą klimatu oceanicznego, a kontynentalnego.

Oto prognoza pogody dla Polski na pierwsze dni kalendarzowej jesieni

22.09.2011 (czwartek)

Zachmurzenie umiarkowane, okresami wzrastające do dużego. Miejscami, zwłaszcza w północnej połowie kraju przelotne opady deszczu. Temperatura maksymalna od 16°C, 18°C na północy do 21°C w centrum i do 23°C lokalnie na południowym wschodzie. Wiatr słaby i umiarkowany, tylko nad samym morzem okresami dość silny i porywisty, w porywach do około 55 km/h, południowo-zachodni i zachodni.

22/23.09.2011 (noc czwartek /piątek)

23.08.2011 (piątek)

W nocy zachmurzenie duże z większymi przejaśnieniami. Na krańcach północnych oraz na południu kraju miejscami słabe opady deszczu. Zamglenia ograniczające widzialność do słabej, a lokalnie mgły ograniczające widzialność do bardzo słabej lub złej. Temperatura minimalna na północy i zachodzie kraju od 6°C do 10°C, w centrum i na południu od 8°C do 11°C. Wiatr słaby zachodni, tylko na wybrzeżu wiatr umiarkowany, okresami dość silny, porywisty zachodni.
W dzień zachmurzenie małe i umiarkowane. Miejscami na krańcach północnych możliwe słabe przelotne opady deszczu. Temperatura maksymalna od 15°C miejscami na północy do 19°C na południowym wschodzie, na przeważającym obszarze od 16°C do 18°C. Wiatr słaby, na północy kraju słaby i umiarkowany, zachodni, nad morzem wiatr porywisty, w porywach do około 55 km/h, zachodni.

23/24.09.2011 (noc piątek /sobotę)

24.09.2011 (sobota)

W nocy zachmurzenie umiarkowane i małe. Tylko na północy miejscami zachmurzenie duże i tam okresami opady deszczu. Miejscami zamglenia i mgły ograniczające widzialność do bardzo słabej i złej. Temperatura minimalna przeważnie od 6°C do 9°C, chłodniej na krańcach północno-wschodnich od 4°C do 6°C oraz w kotlinach górskich od 2°C do 5°C, cieplej tylko w rejonie Zatoki Gdańskiej około 11°C. Wiatr słaby zmienny i cisze, na północy kraju słaby zachodni, nad morzem umiarkowany z kierunków zachodnich.
W dzień zachmurzenie małe i umiarkowane. Na krańcach północnych miejscami słabe przelotne opady deszczu. Temperatura maksymalna od 16°C do 19°C. Wiatr na południu kraju słaby zmienny, w centrum i na północy słaby i umiarkowany z kierunków zachodnich.

Prognoza orientacyjna

25.09.2011 (niedziela)

W nocy zachmurzenie małe lub bezchmurnie, tylko początkowo na północnym wschodzie więcej chmur i możliwy niewielki przelotny deszcz. Miejscami mgły i zamglenia ograniczające widzialność do słabej i bardzo słabej. Temperatura minimalna od 4°C do 9°C, nad morzem 10°C, 12°C. W dzień słonecznie. Temperatura maksymalna od 18°C do 21°C. Wiatr słaby, zmienny.

źródło: IMGW Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej – Państwowego Instytutu Badawczego.

Authors

Related posts

Top